Tarabas

Trudno polubic te postac Nikolaj Tarabas zdaje sie przeciwienstwem Mendla Singera pamietnego Hioba z powiesci ktora Roth oglosil cztery lata wczesniej Mendel byl pobozny bogobojny prosty Byl calkiem zwyczajnym Zydem a jego zycie zanim Bog zapragnal go wyprobowac plynelo spokojnie niby nikly nedzny strumyk posrod ubogich brzegow Tarabas niegdys chrzescijanin teraz bezboznik o mrocznym sercu ktoremu pozostala wiara w sile fatum i cyganskie wrozby niekiedy czul sie jak stary czlowiek ktory teskni za straconym zyciem ktoremu jednak nie zostalo juz dosyc czasu by zaczac nowe Tamten skromny nauczyciel o niewinnej duszy ten znowuz zawodowy oficer wloczega morderca i wreszcie swiety pokutnik Obydwaj nieszczesni tyle ze Mendel nieszczesciem ludzi srogo chlostanych przez los Tarabas zas moca wlasnej nienawisci i pychy ktora zagluszal nikczemnosc bezmyslnosc i pustke swego halasliwego i heroicznego zycia Owo heroiczne zycie jak to czesto w ksiazkach bywa mialo swoj calkiem nieliteracki pierwowzor Byl nim pewien Polak oficer armii Hallera ktory na wojnie wytargal za brode i upokorzyl rudego Zyda nieznanego nam ani z imienia ani z profesji Niegodziwosc ta czy jedyna jakiej sie wtenczas w latach pierwszej wojny dopuscil tak bardzo ciazyla na jego sumieniu ze postanowil odnalezc poszkodowanego uzyskac od niego przebaczenie a nawet oddac mu caly majatek Jezeli Nikolaj Tarabas jest powiesciowym odpowiednikiem hallerczyka to rudym Zydem jest Szemaria poslugacz w boznicy i straznik swietych zwojow Wdowiec ojciec rewolucjonisty najwiekszy nieszczesnik w sztetlu Prawdziwy Hiob tej historii Pointa Tarabasa jest optymistyczna dobra na przypowiesc o wystepku skrusze i odkupieniu Jak bylo naprawde nie wiadomoS ze wstepu Piotra Pazinskiego